Poradnik

Prawo: jak uzyskać dofinansowanie na działalność księgarni?

prawo3

W ramach projektu E-Wiedza Księgarza Fundacja Legalna Kultura przygotowała opracowania dla księgarzy z zakresu prawa. W naszym poradniku znajdą Państwo m.in.: zagadnienia związane z prawem autorskim, pozyskiwaniem środków publicznych na działania promujące czytelnictwo czy funkcjonowaniem ustaw o jednolitej cenie książki w różnych państwach świata. Zachęcamy także do skorzystania z działu Zapytaj prawnika na stronie www.legalnakultura.pl

 

Możliwości uzyskania dofinansowania na działalność księgarni

Opracowanie: adwokat Tymoteusz Barański

 

Możliwości uzyskania dofinansowania na działalność księgarni

Ogólne zasady korzystania z dotacji, grantów oraz dofinansowań

  • Zarówno w odniesieniu do środków publicznych –  krajowych oraz europejskich – jak i środków prywatnych, np. pochodzących z programów dotacyjnych organizowanych przez podmioty trzeciego sektora, w praktyce można wyróżnić wspólne zasady, według których środki te są powierzane beneficjentom. Najważniejsze z tych zasad są następujące.
  • Środki są przekazywane na ściśle określone cele; beneficjent nie może ich spożytkować w inny sposób.
  • Środki są przyznawane w procedurach o charakterze konkursowym, wnioski o ich przyznanie są rozpatrywane najczęściej przez niezależnych ekspertów.
  • Niezależnie od ścisłego celu, na który zostają przyznane środki, mogą być one – w ramach tego celu – spożytkowane na pokrycie ściśle określonych kosztów, zwanych kwalifikowalnymi (np. koszty administracyjne, koszty najmu lokalu, koszty określonych usług).
  • Często dofinansowania są przyznawane jedynie na pokrycie części kosztów projektu. Pozostałą część beneficjent musi sfinansować ze środków własnych.
  • Podstawą dofinansowania najczęściej jest umowa zawierana pomiędzy beneficjentem oraz podmiotem udzielającym dofinansowania lub jego przedstawicielem.
  • Zmiany i odstępstwa od zasad realizacji projektu, na które zostało udzielone dofinansowanie, zazwyczaj wymagają zgody grantodawcy udzielonej w aneksie do umowy.
  • Bardzo często umowa dotacyjna zastrzega, że wartości niematerialne i prawne (np. autorskie prawa majątkowe), które podlegają finansowaniu lub współfinansowaniu z dotacji muszą być nabyte do majątku beneficjenta, które nie może nimi rozporządzać.
  • Umowa może przewidywać zakaz zbywania przez beneficjenta przedmiotów majątkowych nabytych z dofinansowania na rzecz innych osób przez określony czas, nierzadko wykraczający poza okres realizacji projektu.
  • Podmiot udzielający dofinansowania ma zazwyczaj prawo kontroli projektu, na podstawie którego może weryfikować, czy realizacja projektu następuje zgodnie z umową a przyznane środki są wydatkowane na pokrycie kosztów kwalifikowalnych.
  • Na beneficjenta nakłada się obowiązek okresowego raportowania przebiegu projektu. Również po jego zakończeniu najczęściej konieczne jest sporządzenie i przekazanie grantodawcy raportu. Raporty te są podstawą oceny prawidłowości wykonywania przez beneficjenta obowiązków wynikających z udzielonego mu dofinansowania.
  • Koszty są uznawane za kwalifikowalne tylko wówczas gdy zostaną poniesione przed upływem określonego terminu – zazwyczaj zbiega się on z końcem roku. W przypadku pokrycia kosztów  z  dotacji z uchybieniem temu terminowi, zostają one ocenione jako  niekwalifikowalne, nawet jeśli zostały poczynione na przewidziany w umowie cel i przedmiot.
  • Koszty uznane za niekwalifikowalne podlegają zwrotowi z odsetkami. W przypadku środków publicznych są to najczęściej odsetki podatkowe.
  • Umowy dotacyjne często nakładają na beneficjenta obowiązek utrzymania tzw. trwałości projektu. Pojęcie to może odnosić się np. do prowadzenia sfinansowanej przez dotację działalności przez określony czas, czy też utrzymywania określonych wskaźników mikroekonomicznych (przychody, obrót).

 

Fundusze europejskie

Obecnie brak jest w ramach środków unijnych programów wsparcia które byłyby adresowane bezpośrednio do przedsiębiorców działających w branży księgarskiej. Niemniej jednak istnieje możliwość ubiegania się o dotacje w ramach różnych programów związanych ze wsparciem mikro małych i średnich przedsiębiorców, do jakich należą często podmioty prowadzące księgarnie. Wsparcie może być również udzielane m.in. na pokrycie kosztów związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej, pozyskiwaniem pracowników, szkoleniami etc.

Kompleksowe informacje na temat aktualnych możliwości wsparcia ze środków unijnych, zarówno w ramach programów centralnych, jak i regionalnych,  dostępne są pod adresem

http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/

 

Program Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Partnerstwo dla Książki

Program służy finansowaniu m.in. zadań w zakresie  wsparcia działalności księgarń stacjonarnych, wsparcia profesjonalnego kształcenia księgarzy, pomocy we wdrożeniu księgarń stacjonarnych do nowoczesnych standardów pracy oraz wzmocnienia funkcji księgarń stacjonarnych jako ośrodków animujących życie literackie.

Instytucją zarządzającą programu jest Instytut Książki

W opisie programu wskazano, że kurcząca się dramatycznie liczba księgarń, szczególnie księgarń autorskich, które w ofercie mają niszowe często ambitniejsze tytuły, jest problemem, który zaczyna dotykać nie tylko czytelników, ale i niektórych wydawców czy samorządowe instytucje kultury, dla których księgarnie są często jedynymi partnerami przy organizacji wydarzeń literackich. Zwrócono uwagę na znikanie księgarni będących w małych miastach, obok bibliotek, jedynym miejscem kontaktu z nowościami wydawniczymi. Zjawisko to ma miejsce pomimo dużej elastyczności księgarzy i gotowości adaptacji do nowych warunków. Stąd program ten ma posłużyć jako źródło finansowania działań naprawczych.

W zakresie zadań związanych z promocją księgarń stacjonarnych i prowadzenia przez nie działań animujących czytelnictwo, w zakończonej już edycji konkursu preferowano zadania związane z nowopowstałymi indywidualnymi księgarniami stacjonarnymi założonymi nie wcześniej niż w 2014 r. o powierzchni nie przekraczającej 120 m2, posiadającymi powyżej 1000 tytułów w sprzedaży, zwłaszcza z zakresu beletrystyki, literatury dziecięcej oraz naukowej.

Dofinansowanie w ramach zakończonej edycji programu mogło być przeznaczone m.in.. na obsługę organizacyjną, techniczną i finansową zadania, wynagrodzenia osób biorących udział w realizacji zadania, opłaty z tytułu praw autorskich, najem pomieszczeń, sprzętu i urządzeń w zakresie realizacji zadania, transport, noclegi, promocję, druki i wydawnictwa, dokumentację zadania, materiały niezbędne do realizacji zadania.

W ramach zadania nr 4 – promocja księgarń stacjonarnych i prowadzenie przez nie działań animujących

czytelnictwo, możliwe było w zakończonej edycji konkursu  aplikowanie o środki od 5.000 zł do 50.000 zł.

Przy ocenie wniosków w ramach zakończonej edycji konkursu istotnym kryterium było uzyskanie przez księgarzy nowych umiejętności poprzez szkolenia, a przez to podniesienie standardów usług oferowanych przez księgarnie lub rozszerzenie zakresu usług księgarń i dostosowanie ich do potrzeb czytelników, zwłaszcza czytelników młodych, ewentualnie wzmocnienie funkcji księgarni jako ośrodków animujących kulturę i aktywizujących społeczności lokalne. Premiowano także wsparcie działalności księgarń stacjonarnych i pomoc we wdrożeniu takich księgarń do nowoczesnych standardów pracy.

Procedura przyznawania dotacji na rok 2017 w ramach programu została zakończona.

Nabór do Programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rok 2018 potrwa do 31 stycznia 2018 r. W przyszłym roku kontynuowany będzie program „Partnerstwo dla książki”, z którego mogą korzystać księgarnie i biblioteki. 

Szczegółowe informacje, wytyczne, regulamin i instrukcja:

http://mkidn.gov.pl/pages/strona-glowna/finansowanie-i-mecenat/programy-ministra/programy-mkidn-2018/partnerstwo-dla-ksiazki.php

 

Program Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Promocja czytelnictwa

Strategicznym celem programu jest wspieranie wartościowych form promowania czytelnictwa w Polsce. Ważnym aspektem tego celu jest utrwalanie tożsamości kulturowej i narodowej poprzez odniesienie się do kontekstu rocznic, jubileuszy czy wydarzeń historycznych ważnych dla polskiej kultury.

Instytucją zarządzającą programu jest Instytut Książki

Dofinansowanie w ramach zakończonej edycji programu mogło być przeznaczone m.in. na pokrycie kosztów wydarzeń literackich i promocji nowości wydawniczych.

Z dotacji mogły być finansowane koszty takie jak: obsługa organizacyjna, finansowa i techniczna zadania, wynagrodzenia twórców, artystów wykonawców, prelegentów i innych osób biorących merytoryczny udział w realizacji zadania, prawa autorskie, tłumaczenia, najem pomieszczeń, sprzętu i urządzeń, projektowanie, wykonanie i montaż wystaw i scenografii, transport osób i rzeczy, noclegi, druki i wydawnictwa, promocja, dokumentacja zadania (fotograficzna, filmowa itp.), czy zakup materiałów.

W ramach tego zadania  możliwe było w zakończonej edycji konkursu  aplikowanie o środki od 5.000 zł do 60.000 zł.

Przy ocenie wniosków w ramach zakończonej edycji konkursu istotnym kryterium oceny wniosków było utrwalanie tożsamości kulturowej i narodowej, w szczególności odwoływanie się w twórczy sposób do rocznic, jubileuszy i wydarzeń historycznych, jak również  włączenie grupy docelowej w przygotowanie działania (uczestnictwo grupy docelowej w zadaniu). Znaczącym kryterium było też promowanie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży lub grup społecznych nie będących aktywnymi uczestnikami życia literackiego w Polsce.

Procedura przyznawania dotacji na rok 2017 w ramach programu została zakończona.

Nabór do Programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rok 2018 odbędzie się w terminie do 31 stycznia 2018 r.

Szczegółowe informacje:

http://www.mkidn.gov.pl/pages/strona-glowna/finansowanie-i-mecenat/programy-ministra/programy-mkidn-2017/promocja-czytelnictwa.php

 

Środki samorządowe

Szereg jednostek samorządu terytorialnego, zwłaszcza gmin, okresowo ogłasza programy  wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Wsparcie jest najczęściej udzielane na zadania związane z rozpoczęciem działalności gospodarczej lub inwestycjami, zwłaszcza na działania innowacyjne. Programy samorządowe mogą służyć wsparciu działalności księgarni także poprzez pokrycie w ramach wsparcia części kosztów zatrudnienia pracowników, których aktywizacji zawodowej służy dany program. Informacje o tej formie wsparcia dostępne są na stronach internetowych urzędów pracy.  Inną kategorią zadań chętnie finansowanych przez samorządy, których realizatorem może być księgarnia, są różnego rodzaju wydarzenia promujące lokalne wydarzenia kulturalne. W taki sposób przy udziale m.in. m.st. Warszawy został zrealizowany „Weekend Księgarń Kameralnych”, obejmujący  spotkania z autorami, warsztaty i spacery, zabawy dla dzieci, koncerty i wystawy. Informacje o aktualnych możliwościach dofinansowania na poziomie samorządowym są zazwyczaj dostępne na stronach internetowych poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw).

Fot. Pixabay.com

Program kursu

Program kursu jest pusty

Źródła i bibliografia: